Laan van Kronenburg 14, Amstelveen

Sommige kantoorgebouwen zien er op het eerste gezicht doodgewoon uit. Zilvergrijze betonplaten, grote glazen raampartijen en een typische jaren-60-uitstraling. Maar wie goed kijkt naar het pand aan de Laan van Kronenburg 14 in Amstelveen, herkent direct een van de meest iconische locaties uit de Nederlandse filmgeschiedenis.

Toen ik kort geleden voor het pand ‘Kronenstede’ stond, voelde ik het meteen: dit is de plek waar liftmonteur Felix Adelaar (gespeeld door Huub Stapel) de strijd aan moest gaan met een moordzuchtige lift met een eigen wil.

Een duik in de Nederlandse filmgeschiedenis

“Goh Bennie, er staan toch honderden van dit soort kantoren in Nederland? Wat maakt deze plek zo bijzonder?” hoor ik je al vragen.

Nou, heel simpel: regisseur Dick Maas koos dit specifieke gebouw in de Amstelveense wijk Kronenburg uit voor de exterieurshots van zijn meesterwerk De Lift (1983). Het was de absolute doorbraak van Maas en groeide uit tot een ware Nederlandse cultclassic. De strakke, kille architectuur uit begin jaren 60 paste perfect bij de beklemmende sfeer die de film zo ijzersterk maakte.

Uit het originele filmscript:

Je kunt niet anders dan het taalgebruik waarderen. Het simpele “Vervolgen wij ons verhaal” doet me denken aan een eerdere tijd: een tijd van Koot en Bie, guldens en betaalbare brandstof.

Dick Maas heeft ook zeker een parel van een kantoorpand gevonden. Een van de weinige set-stukken die de tand des tijds overleeft heeft.

De mythe van de lift zelf

Als je het pand binnenstapt, staat daar nog altijd een originele lift uit de bouwtijd. Toch is er een leuk weetje voor de doorgewinterde filmfan: deze lift is in de film zelf nooit van binnen gebruikt.

Voor de complexe en soms gevaarlijke interieurshots (zoals de beroemde scènes waarin de lift een eigen leven leidt) werd uiteraard uitgeweken naar een gecontroleerde studio-omgeving en een ander kantoorpand. De lift aan de Laan van Kronenburg diende puur als het imposante ‘gezicht’ van de film.

De juiste man op de juiste plek

Het meest opmerkelijke onderdeel van dit verhaal is hoe ik uiteindelijk binnen ben gekomen.

Toen ik arriveerde, was het al tegen zessen. Ik stond toevallig tegelijkertijd met een bezorger van PostNL voor een dichte deur. “Daar gaan mijn kansen om de liften van binnen te bekijken,” dacht ik nog.

Maar net op dat moment kwam er een medewerker om de hoek gelopen. Hij vertelde dat de voordeur al op slot zat en dat we via de achteringang mee moesten lopen. Dit was mijn kans. De beste man keek ons aan en zei: “Ik weet wat hij [de postbode] hier komt doen, maar waarom ben jij hier?”

“Nou, ik kom eigenlijk voor de lift.”, “De lift?” Er viel een korte stilte. “Van de film?”, “Jazeker!” antwoordde ik resoluut. “Leuk man! Kom mee, ik laat je het een en ander zien en heb nog wel wat leuke weetjes.”

Hoe bedenk je het? Het voelde alsof Felix Adelaar me persoonlijk een rondleiding gaf door het gebouw. De machinekamer, de liften… niks werd aan de verbeelding overgelaten. Toen ik de lift instapte voegde hij er nog aan toe “Weet je het zeker? Je hebt gezien wat ze kunnen doen hé”

Wat staat er nog op de planning?

Mijn zoektocht naar de locaties van De Lift stopt hier natuurlijk niet. De komende tijd ga ik op pad om nog twee cruciale plekken uit de film op te sporen en vast te leggen:

1. De ‘Rising Sun Micro-elektronicafabriek’ – De mysterieuze plek die alles te maken heeft met de kwaadaardige computerchips.
2. Het kantoorgebouw van de interieurshots – De locatie waar de daadwerkelijke actie in en rond de liftkooi is gefilmd.